Lưu ý khi sử dụng thuốc Corticoid – Steroid.
1. Corticoid – Steroid là gì?
   Corticoid – Steroid tên gọi đầy đủ là corticosteroid, là hormon được sản xuất bởi vỏ tuyến thượng thận, chủ yếu là glucocorticoid (hydrocortisol hay cortisol). 
2. Ứng dụng corticosteroid trong điều trị:
   Corticosteroid được chỉ định sử dụng điều trị nhiều bệnh lý khác nhau, bởi nhóm thuốc này có tác dụng chống viêm, chống dị ứng và ức chế miễn dịch. Corticosteroid thường làm giảm nhanh các triệu chứng bệnh. Do đó, corticosteroid được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý khác nhau như:
- Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính hoặc bệnh hen phế quản.
- Cơn gout cấp.
- Buồn nôn và nôn: Thuốc corticosteroid dùng theo đường uống có thể được sử dụng kết hợp với những loại thuốc khác nhằm mục đích dự phòng tình trạng buồn nôn và nôn do dùng thuốc điều trị ung thư.
- Sử dụng thay thế hormone tuyến thượng thận trong trường hợp cơ thể không thể tự sản xuất đủ lượng các hormone này.
- Dự phòng thải ghép: Corticosteroid có thể được chỉ định sử dụng cùng các loại thuốc khác trong việc dự phòng hệ miễn dịch tấn công ngược lại các cơ quan vừa được ghép, chẳng hạn như gan, thận…
- Các phản ứng dị ứng nghiêm trọng: Thường được sử dụng trong thời gian ngắn để giúp giảm các phản ứng dị ứng nặng.
- Các bệnh tự miễn như bệnh Lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohn… Các bệnh lý này xảy ra do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công vào chính các mô cũng như các cơ quan khỏe mạnh.
- Một số bệnh lý ngoài da: Chẳng hạn như phát ban, vảy nến, eczema hoặc kích ứng nhẹ do côn trùng đốt…
3. Các loại thuốc chứa Corticosteroid thông dụng như:
    Prednisone, prednisolone, methylprednisolon (medrol), dexamethasone, betamethasone, hydrocortison…
4. Vì sao corticoid dễ bị lạm dụng?
- Thuốc cho tác dụng nhanh: giảm đau, hạ sốt, giảm ngứa, làm đẹp da tức thì.
- Dễ mua ngoài hiệu thuốc.
- Người dân thiếu hiểu biết, tin vào lời truyền miệng hoặc quảng cáo “thần dược” khi thuốc có chứa Corticosteroid, nên không ít người lạm dụng và rất nhiều trường hợp bệnh nhân đã gặp phải các dụng phụ nghiêm trọng do sử dụng thuốc không theo hướng dẫn nhất là tự ý sử dụng… 

   Corticoid là con dao hai lưỡi. Dùng đúng – bệnh thuyên giảm, nhưng lạm dụng – hậu quả khôn lường. Vì sức khỏe của chính mình, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.
5. Tác dụng phụ khi dùng thuốc:
   Tác dụng phụ thường gặp của thuốc corticosteroid như:
- Thèm ăn. Tăng cân.
- Kích thích dạ dày giảm tiết chất nhày bảo vệ, tăng nguy cơ loét dạ dày.
- Thay đổi tâm trạng. Căng thẳng, bồn chồn. Rối loạn giấc ngủ.
- Suy tuyến thượng thận. Do corticoid ngoại sinh từ thuốc cung cấp quá nhiều, khiến tuyến thượng thận bị “ngủ yên” và dần teo lại, không còn sản xuất hormon cortisol tự nhiên nữa.
- Mờ mắt. Đục thủy tinh thể hoặc tăng nhãn áp.
- Chậm phát triển ở trẻ em.
- Bệnh Cushing: gây ra các triệu chứng như tích tụ mỡ ở mặt, vai, bụng và rạn da. (mặt sưng, phù nề).
- Khởi phát hoặc làm tăng bệnh đái tháo đường.
- Khởi phát hoặc làm tăng bệnh cao huyết áp.
- Lông mọc nhiều. Da xấu trở lại.
- Loãng xương, yếu cơ.
- Dễ bầm tím. Nổi mụn. Chậm lành vết thương. Khả năng miễn dịch yếu. Nguy cơ nhiễm trùng cao.
6. Phòng tránh.
- Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc chứa corticoid.
- Chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và tuân thủ liều lượng, thời gian.
- Khi  sử dụng, không tự ý ngừng thuốc đột ngột, người bệnh có thể rơi vào tình trạng suy tuyến thượng thận cấp, với biểu hiện tụt huyết áp, nôn ói, suy kiệt, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
- Người bệnh đang điều trị corticoid cần tái khám định kỳ để theo dõi tác dụng phụ.
- Khi có biểu hiện bất thường như tăng cân nhanh, mặt tròn bất thường, mệt mỏi kéo dài… cần đến bệnh viện ngay để được kiểm tra.

   Cám ơn các bạn đã đọc bài! Nếu thấy hay xin cho 1 like động viên tôi viết những bài khác và chia sẻ để lan tỏa thông tin hữu ích. Hãy bổ sung kiến thức y học cần thiết để cuộc sống tốt đẹp hơn mỗi ngày.

Phòng khám chuyên khoa YHCT Khương Phúc trân trọng cám ơn!

  "Sức khỏe là tài sản vô giá của bản thân, là tài nguyên của Quốc gia nên cần chăm sóc và giữ gìn cẩn thận! "

  Chúc các bạn sức khỏe và hạnh phúc !                                    
  Lương y - dược sĩ yhct: Vũ Ngọc Khương.